Cựu Chủng Sinh Huế

Khi ngôn ngữ thù ghét trở nên bình thường, xã hội dần mất đi văn hóa đối thoại. Người ta quen với việc "thắng" bằng sự chế giễu thay vì bằng lý lẽ. Điều này làm suy yếu niềm tin giữa con người với nhau và làm giảm khả năng giải quyết bất đồng một cách văn minh.

Ngày 21/7/2026, Quốc hội Pháp thông qua luật cấm trẻ dưới 15 tuổi truy cập mạng xã hội, đưa Pháp trở thành quốc gia đầu tiên tại châu Âu thiết lập “tuổi trưởng thành kỹ thuật số”. Luật nhằm bảo vệ trẻ em trước nguy cơ nghiện, bắt nạt và lạm dụng trực tuyến, nhưng cũng gây tranh luận về quyền riêng tư và nguy cơ giám sát người dùng.

Đừng mượn danh nghĩa cầu nguyện để phát tán tin riêng tư. Đừng nói lời đạo đức nếu trong lòng chỉ muốn người khác im lặng. Đừng nói lời yêu thương nếu lời ấy không bảo vệ phẩm giá của người yếu thế. Đừng nói lời sự thật nếu chưa sẵn sàng để sự thật ấy thanh luyện chính mình.

Vấn đề không còn là có nên tham gia vào thế giới kỹ thuật số hay không, mà là tham gia như thế nào để trong tư cách cá nhân và cộng đoàn Giáo hội, chúng ta có thể sống như “những người thân cận đầy yêu thương”, những người thực sự hiện diện và quan tâm đến nhau trong hành trình cùng đi trên “xa lộ kỹ thuật số”.

Những năm gần đây, khái niệm tự do ngôn luận trên mạng xã hội đã trở thành chủ đề nóng đối với nhiều người Công giáo, cũng như không công giáo. Về phía Giáo hội, để giúp các tín hữu hiểu rõ thế nào là tự do ngôn luận, Giáo hội đã ban hành nhiều văn kiện nói về vấn đề đặc biệt quan trọng này.

Trong nhóm trẻ đến thăm khám bệnh vì các rối loạn cảm xúc, stress kéo dài, rối loạn giấc ngủ, lo âu, trầm cảm hoặc hành vi tự gây thương tích có nhiều trẻ liên quan đến việc lạm dụng mạng xã hội hay tham gia các hội nhóm có nội dung độc hại.

Khác với các nền tảng phổ biến như Facebook hay Instagram, nơi phụ huynh còn có thể phần nào theo dõi hoạt động của con. Nhiều trẻ hiện nay đang dịch chuyển sang các không gian có tính bảo mật cao như Telegram, nhóm chat ẩn danh hoặc những website khó kiểm soát.

Bởi mạng xã hội, xét cho cùng, chỉ là tấm gương phóng đại con người. Và nếu tấm gương ấy đang phản chiếu quá nhiều bóng tối, thì có lẽ điều cần được lau sạch trước hết không phải là màn hình, mà là linh hồn ta.

Thời gian qua, nhiều gia đình đưa con đi khám tâm lý khi phát hiện các hành vi tự hại, mất kiểm soát cảm xúc, ám ảnh bạo lực. Điều đáng lo ngại là phần lớn các hành vi này diễn ra âm thầm, khó phát hiện sớm. Khi gia đình nhận ra, vấn đề đã vượt quá mức "khủng hoảng tuổi dậy thì" thông thường.

"Cờ bạc online" không phải là cụm từ mới, nó đã làm tan nát nhiều gia đình, gây ra những hệ lụy cho xã hội. Và hiện nay nó đang âm thầm xâm nhập vào những đứa trẻ còn đang ngồi trên ghế nhà trường chỉ qua một đường link nhóm kín.

Các hoạt động vi phạm không còn mang tính đơn lẻ mà đã được tổ chức thành những đường dây quy mô lớn, hoạt động tinh vi, thậm chí xuyên biên giới với số tiền thu lợi bất chính lên đến hàng chục, hàng trăm tỉ đồng. Điều này cho thấy mức độ nghiêm trọng và tính chất phức tạp của tội phạm liên quan đến dữ liệu cá nhân hiện nay.

Tưởng chỉ là trò đùa trên mạng nhưng các hội nhóm 'ghét cha mẹ' vẫn tồn tại. Từ chia sẻ bức xúc cá nhân đến tranh luận về mâu thuẫn gia đình và sử dụng ngôn từ thiếu chuẩn mực.

Nhiều hội nhóm mạng xã hội hiện nay đang chuyển dần vào các nền tảng bảo mật cao, khó kiểm soát hơn. Đáng lo ngại, trong số đó có không ít nhóm đang âm thầm gieo những ảnh hưởng tiêu cực tới tâm lý, hành vi của trẻ vị thành niên.

Chúng ta đang sống trong một thời đại mà sự bùng nổ của thông tin đã vượt xa khả năng kiểm soát của bất kỳ cá nhân hay tổ chức nào. Mỗi giây trôi qua, hàng tỷ bit dữ liệu được đẩy lên không gian mạng, tạo thành một đại dương thông tin mênh mông nhưng cũng đầy rẫy những rác thải độc hại.

Với sự ra đời của trí tuệ nhân tạo (AI), thanh thiếu niên đối mặt với những thách thức mới trong việc xem xét cách sử dụng công nghệ của họ. Nhưng nghiên cứu này cho thấy một nhận thức đang lớn mạnh về tác động của mạng xã hội, điều này có thể sẽ giúp ích cho họ rất nhiều trong những năm tới.

Không gian Mạng xã hội (mxh) vốn lắm thị phi. Có người cực đoan kết án trên đó chả có gì tốt. Có người bàng quan có hay không có cũng vậy. Có người chơi vì tò mò, hóng tin. Và, rất rất… nhiều người chấp nhận cuộc chơi với cả hai mặt tốt xấu.

Khi đánh giá một xã hội có văn minh hay không, người ta thường nhìn vào những ứng xử nơi công cộng: biết xếp hàng, không xả rác, nhường ghế cho người già, hay giúp đỡ người gặp khó khăn.

Tình bạn trên Facebook, một khái niệm tưởng chừng như rất hiện đại, thực chất lại là một tấm gương phản chiếu đầy đủ những hỉ, nộ, ái, ố của các mối quan hệ ngoài đời thực, nhưng được khuếch đại và gia tốc bởi công nghệ.

Trong thời gian gần đây, nhiều trường hợp mạo danh các tổ chức, cá nhân trong Giáo hội Công giáo tại Việt Nam đang diễn ra ngày càng tinh vi, đặc biệt trên nền tảng mạng xã hội và website giả mạo. Gần đây nhất, Hội đồng Giám mục Việt Nam cũng là nạn nhân của hình thức lừa đảo trực tuyến này.

Các nhà nghiên cứu cho rằng việc sử dụng công nghệ giúp bảo vệ não bộ khỏi suy giảm nhận thức và chứng sa sút trí tuệ theo vài cách khác nhau, như kích thích não bộ, đặc biệt là khi học cách sử dụng các thiết bị và ứng dụng mới.