Chuyện về Ông Bọ cuối cùng của Tiểu Chủng viện Hoan Thiện

Và ông bọ cuối cùng đã từ biệt lần cuối cùng với các chú để lên đường đi xa…vào ngày 03.02.2026!

Lịch sử cận đại có các câu chuyện về hoàng đế cuối cùng, vị vua cuối cùng, hay cả nữ hoàng cuối cùng... Tôi muốn kể chuyện về ông bọ cuối cùng của 11 Đống Đa, Huế: Lê Khoái, phụ trách ẩm thực cho Tiểu Chủng viện Hoan Thiện.

Bọ vốn người làng quê Bác Vọng, Quảng Điền, di cư vào Dòng Chúa Cứu Thế Huế; đầu tiên làm việc cho trường Pèllerin, sau đó qua làm tại Tiểu Chủng viện Hoan Thiện, rồi lại đầu quân cho Thiên Hữu, sau cùng trở về lại Tiểu Chủng viện cho tới năm 1975. Công việc duy nhất chỉ là phụ trách ẩm thực: Bưng bê, dọn bàn ăn, đẩy xe đồ ăn... Bọ Khoái có thằng con tu học Tiểu Chủng viện lớp HT72 là Lê Hùng, gọi là Hùng lửa. 

Hôm kia, 8/11, lớp trưởng HT72-73 sau khi nghe tin bọ Khoái nhập viện, bèn lật đật lên bệnh viện Đồng Nai (Thánh Tâm cũ) thăm và tặng quà của lớp, ông bọ già 92 tuổi đang nằm nhà thương.

Lược thuật lại danh tính các ông bọ ở Tiểu Chủng viện Hoan Thiện tôi được biết đa số các ông đều là người An Vân: Bọ Khoán phụ trách phòng giặt, bọ Lân nhà khách, kiêm bửa củi, bọ Ước lái xe và sửa điện, bọ Gẫm phụ bếp, bọ Khoái chuyên đẩy xe đồ ăn... Ngoài ra còn có các ông bọ khác, nhưng do thời gian "biên chế" ngắn, nên ít ai nhớ đến.

Lý do làm sao các ông bọ đều gốc An Vân (ngoài bọ Khoái), sau nầy tôi mới được anh Phụng Xì Dầu HT69 bật mí là do cha Bề trên Lê Văn Đẩu, vốn gốc An Vân, lo toan cho các ông công việc, kẻo sợ ‘vi xi’ hay kéo về làng bất tử, bắt các ông đi theo.

Trở lại chuyện bọ Khoái, tôi vẫn còn nhớ như in cái xe chuyển đồ ăn "huyền thoại" của bọ Khoái, nói đúng hơn là mùi đồ ăn ngào ngạt từ chiếc xe đó, khi đi ngang phòng ăn (réfectoire) của các chú, là các chú xì tốp ngay mọi câu chuyện dang dở, dẫu có gây cấn, sôi nổi cỡ nào...cũng làm dấu mần thinh vì mùi thơm điếc mũi từ chiếc xe. Cứ mỗi buổi tối, các chú phục vụ phải ăn sau, là được tiếp tế thêm phần đồ ăn còn lại của các cha hoặc đem lên từ nhà bếp như đầu cá ngừ kho rục, các chú ưa gọi là "hài cốt các Thánh" ngon tuyệt cú mèo. So với các món thường ngày như "ván ép" su su xào, canh toàn quốc...

Ngày đó, dáng thấp lùn và khuôn diện khắc khổ, ít khi cười của bọ, mà có cười cũng chẳng ai biết, bọ Khoái mỗi khi đẩy xe từ phòng các cha trở về bếp, là các chú trố mắt dòm, theo dõi...cho tới khi chiếc xe dừng lại và tiếp tế đồ ăn cho các chú. Cũng lắm khi bọ Khoái lạnh lùng đẩy xe đi thẳng một mạch, chẳng thèm ngó ngàng chi tới các chú đang chờ...chưng hửng. 

Năm 2011, Hội Ngộ lần 1 CCS Huế quốc nội, tôi mời bọ Khoái tham dự, lúc nớ ôn bọ mới tròn 80 tuổi, được đại hội xướng tên và được vời lên bục danh dự cho quý cha và các chú thấy tận mắt. 3 năm sau, 2014, lại được tham dự lần 2, và còn vinh hạnh được ĐTGM PX Lê Văn Hồng hỏi thăm trong ngày đồng hương TGP Huế tại giáo xứ Mỹ Hòa.

Vào mùa dịch 2021, tôi được anh Cả giao cho nhiệm vụ hỗ trợ cho các bạn trẻ F1 đang bị dịch phong tỏa, lây lất ở phương nam, tôi đề nghị giúp đỡ cho các bậc phụ mẫu cao niên, trong đó có bọ Khoái:

. Reng reng! bọ Khoái phải không?

. Tui bọ Khoái đây, chú Dũng phải không?

. Bọ có khỏe không?

. Khỏe nhưng buồn...

. Thằng Hùng lửa làm cho bọ buồn hay sao?

. Không phải, là vì thất nghiệp 2 tháng nay...

. Lạy Chúa tôi, bao nhiêu tuổi rồi mà phải thất nghiệp?

. 90 rồi đó. 

. Tụi con gửi cho bọ một chút quà "hỗ trợ thất nghiệp" nha.

. Tui sẽ mược đồ đàng hoàng cho các chú thấy tui vẫn còn phong độ nghen, để nhận quà của các chú. Vì là mùa covid, phong tỏa nên chúng tôi không đến trao quà được (tấm hình bọ bỏ áo vô thùng cầm chút quà, muốn cho các chú thấy bọ đã nhận quà).

Tôi mới nhớ lại chuyện bọ Khoái sức khỏe vẫn dẻo dai, chuyên trị đào đất như đào huyệt, đào và phá bụi tre, đào lỗ trồng cây... nom lão thế mà thủng thẳng việc gì cũng xong. 

Hình ảnh ông bọ già nhắc nhở chúng ta về những kỷ niệm 50 năm trước...

Ở gần giáo xứ Quảng Biên, có giáo xứ Đồng Phát, nơi ở của bọ Khoái, ông già dành dụm được 20 triệu, thay vì dưỡng già, lại đem dâng cúng nhà thờ để sửa chữa, từ ông cha đến giáo dân ai cũng nễ phục.

Lớp HT72-73 thật trượng nghĩa, từ khi nghe tin ông bọ già đau, đã quyên góp được một số hiện kim, và đích thân trưởng lớp Lê Thành Đức đã đến bệnh viện Đồng Nai (Thánh Tâm cũ) để thực tế thăm viếng và tặng quà cho ông bọ già, và thông báo cho anh em biết: Nom còn hồng hào, phong độ...kiểu gì cũng đến cả 100?!?

Sáng ni, Hùng lửa báo cho tôi, tuần sau ông bọ già sẽ lên thớt để mổ sạn mật, tôi hỏi ông già 92 tuổi sức mô? Nó bảo phẫu thuật bằng lade nên an toàn.

Như vậy, Tiểu Chủng viện Hoan Thiện chỉ còn ông bọ già cuối cùng, e chẳng bao lâu nữa, sẽ đi vào thiên cổ với chiếc xe đẩy đồ ăn huyền thoại, ắt hẳn nằm mãi trong ký ức một thời của các chú Hoan Thiện.

Cầu xin cho ông bọ cuối cùng này thong dong, yên hàn trong phần đời còn lại.

Mic. Nguyễn Hùng Dũng chấp bút