Những Vũ Trụ Song Song của Trẻ Em – của Uğur Gallenkuş

Cảnh báo: Bài viết này có chứa những hình ảnh gây đau lòng, bao gồm hình ảnh một đứa trẻ suy kiệt vì đói và một em bé bị thương (đã được băng bó).

Uğur Gallenkuş là một nghệ sĩ sống tại Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ. Những tác phẩm ghép ảnh kỹ thuật số của ông đề cập đến khoảng cách ngày càng lớn trên thế giới giữa những người có đặc quyền và những người bị áp bức. Bằng cách kết hợp các hình ảnh báo chí với ảnh tư liệu có bố cục tương tự, ông đặt cạnh nhau hai thế giới đối lập: sự an toàn, ổn định, tiện nghi và phát triển mà tầng lớp trung lưu và thượng lưu phương Tây trải nghiệm, và sự bạo lực, sợ hãi, chấn thương và khó khăn mà các nạn nhân của nghèo đói, chiến tranh và di cư phải chịu đựng. Vì sống ở Trung Đông, Gallenkuş đặc biệt tập trung vào khu vực địa lý này.

Được phát hành vào ngày 20 tháng 11 nhân World Children's Day, cuốn sách Parallel Universes of Children tập hợp 50 tác phẩm ghép ảnh đầy ám ảnh của Gallenkuş, phản ánh những thực tế khác nhau trong cuộc sống của trẻ em trên khắp thế giới. Giá của cuốn sách là 60 đô la Mỹ (chưa tính phí vận chuyển) và chỉ được bán trên trang web của nghệ sĩ. Đối với người mua tại Mỹ, sách được lưu kho ở New Jersey nên không cần vận chuyển từ Thổ Nhĩ Kỳ.

Gallenkuş nói:
“Tôi mong muốn nâng cao nhận thức và truyền cảm hứng để mọi người hành động—để mỗi ngày chúng ta tự hỏi mình đã làm gì để bảo vệ quyền trẻ em, cả ở gần nhà và trên khắp thế giới.”

Ông không chỉ muốn giúp những người giàu có nhận ra nỗi đau mà họ thường tránh nhìn thấy, khiến họ thoát khỏi sự thờ ơ, mà còn muốn nhắc nhở những người ở các quốc gia kém phát triển rằng họ xứng đáng có một chính phủ và nền giáo dục tốt hơn, cũng như quyền được phát triển.

Mỗi hình ảnh trong bộ sưu tập được liên kết với nguồn trên Instagram, nơi người xem có thể tìm thêm thông tin: thời gian, địa điểm bức ảnh được chụp, nhiếp ảnh gia (Gallenkuş không phải là người chụp các bức ảnh), bối cảnh, số liệu thống kê, v.v… Một số liên kết dẫn đến phiên bản đã chỉnh sửa của hình ảnh; những bản gốc được tìm thấy trên Juxtapoze.

Sự tương phản mạnh mẽ giữa hai bức ảnh trong mỗi tác phẩm ghép gây sốc—và đó chính là chủ ý. Chúng phản ánh sự bất bình đẳng kinh tế xã hội và chính trị, kể những câu chuyện hoàn toàn khác nhau về tuổi thơ. Cuộc sống của tôi hẳn giống như một câu chuyện cổ tích đối với những người lớn lên trong vùng chiến sự hoặc trại tị nạn.

Một tác phẩm ghép của Gallenkuş cho thấy một phòng tắm sang trọng với đèn chùm, gạch sạch bóng và khăn được gấp gọn gàng, đặt cạnh tàn tích của một phòng tắm có tường bị phá hủy bởi cuộc không kích của Israel, nơi một người cha đang tắm cho con gái và cháu gái mình.

Một tác phẩm khác cho thấy hàng học sinh Mỹ xếp hàng chờ lên xe buýt đến trường, chuyển thành hàng trẻ em Palestine đang chờ lấy nước uống từ các vòi nước công cộng tại trại tị nạn Deir al-Balah ở trung tâm Dải Gaza. Nhiều em bị bệnh do nguồn nước bị ô nhiễm bởi chất thải của con người.

Sự khác biệt cũng thể hiện trong trò chơi của trẻ em. Một cậu bé trong trại tị nạn chơi với súng phóng lựu đồ chơi, trong khi một đứa trẻ khác chơi trò bác sĩ. Một cậu bé Syria vui vẻ giữ thăng bằng trên nòng xe tăng giữa đống đổ nát, còn ở phía đối diện, trong một công viên xanh, một cậu bé khác chơi bập bênh. Trí tưởng tượng của trẻ em được định hình bởi những gì xung quanh chúng—dù đó là bạo lực hay cơ hội.

Một số trẻ em hầu như không có thời gian chơi. Ví dụ như một cậu bé Afghanistan phải làm việc tại bãi than, trong khi ở nơi khác trên thế giới, một cậu bé khác đang chơi Lego.

Nhiều thập kỷ xung đột đã khiến các quốc gia như Afghanistan đầy rẫy mìn, đạn pháo và bom. Năm 2018, khi mười đứa trẻ trong cùng một gia đình đang đi bộ đến trường, một em nhặt lên một vật lạ—đó là một quả đạn cối chưa nổ. Nó phát nổ, giết chết ba em. Bảy em còn lại mỗi em đều mất ít nhất một chi. Gallenkuş đặt hình ảnh một bé gái cụt chi chống nạng cạnh một đứa trẻ vô tư đang trượt tuyết, để cho thấy sự khác biệt giữa những nguy hiểm chết người mà một số trẻ phải đối mặt hằng ngày và những “mạo hiểm” giải trí mà trẻ em ở nơi khác có thể lựa chọn.

Trong khi trẻ em Mỹ thường than phiền về việc đi học, nhiều trẻ em ở những nơi kém may mắn lại biết ơn cơ hội được học, dù điều kiện lớp học vô cùng tồi tệ. Ví dụ ở Taiz, Yemen, trẻ em phải học trong một căn phòng đầy lỗ đạn và đống đổ nát sau giao tranh giữa lực lượng chính phủ được Ả Rập Xê Út hậu thuẫn và lực lượng Houthi.

Yemeni Civil War đã dẫn đến nạn đói nghiêm trọng. Báo cáo tháng 11 năm 2018 của Save the Children ước tính khoảng 85.000 trẻ em dưới 5 tuổi đã chết vì đói và suy dinh dưỡng kể từ khi chiến tranh bắt đầu. Tháng 5 năm 2020, UNICEF mô tả Yemen là “cuộc khủng hoảng nhân đạo lớn nhất thế giới”.

Ngay cả những cuộc chiến đã kết thúc từ lâu vẫn để lại hậu quả. Trong một bức ảnh năm 2012, một người mẹ Việt Nam giúp con gái tập vận động cánh tay. Vì bà từng tiếp xúc với chất độc da cam trong Vietnam War, cả hai đứa con của bà đều sinh ra với những khuyết tật về thể chất và trí tuệ. Gallenkuş đặt bức ảnh cảm động này cạnh hình ảnh một bé gái múa ba lê, nhấn mạnh tương lai khác biệt mà hai em có thể có.

Đôi khi Gallenkuş sử dụng hình ảnh từ lịch sử nghệ thuật để tạo sự tương phản—hoặc như tôi thấy, là sự tiếp nối. Ví dụ như tác phẩm Rohingya Mother and Child, nơi những người tị nạn từ Myanmar sang Bangladesh hòa vào hình ảnh biểu tượng dát vàng, hay Syrian Pietà, cho thấy một người cha ở Aleppo ôm thi thể con trai mình. Sự liên hệ với hình ảnh tôn giáo truyền thống nhấn mạnh giá trị thiêng liêng của con người—những người mang hình ảnh của Thiên Chúa—và khẳng định sự hiện diện của Chúa Kitô với những người đau khổ. Mong rằng chúng ta đừng quay lưng.

Tất cả những hình ảnh này giống như một lời cầu nguyện. Nếu bạn muốn cầu nguyện cho trẻ em trên thế giới nhưng chưa biết bắt đầu từ đâu, đây là một lời cầu nguyện ngắn của Elmira I. Sellu:

“Lạy Chúa nhân từ, Ngài yêu thương trẻ em sâu sắc và đã nói trong Lời Ngài: ‘Hãy để trẻ nhỏ đến cùng Ta.’ Ngày nay trên thế giới có quá nhiều nơi mà trẻ em đang đau khổ và không cảm nhận được sự bình an của Ngài. Chúng con cầu xin Ngài lay động trái tim và tâm trí con người để mang đến hy vọng chứ không phải thảm họa cho hàng triệu trẻ em đang chịu bạo lực và phải rời bỏ nhà cửa. Xin cho các em nhìn thấy tình yêu của Ngài nơi những người xung quanh và được sống trong bình an của Ngài. Amen.”

Nguồn: Victoria Emily Jones - Chat GPT dịch

https://artandtheology.org/2020/11/16/new-book-parallel-universes-of-children-by-ugur-gallenkus/