Tự trọng và tự ái, tự tôn và tự cao, đừng nhầm lẫn!
- Thứ bảy - 01/08/2015 20:00
- In ra
- Đóng cửa sổ này
-
Tự trọng và tự ái, tự tôn và tự cao, đừng nhầm lẫn!
Tôi có một anh bạn khá thân. Anh ấy là người năng nổ, rất giàu kinh nghiệm trong công việc, nhưng đồng thời cũng lại là người có yêu cầu khá cao và cực khó tính. Làm việc với anh ấy bạn phải chuẩn bị tinh thần thép, vì khá căng thẳng và anh ấy có thể sẽ phê bình bất cứ lúc nào. Mặc dù khó tính và yêu cầu sự tự lập cao trong công việc nhưng anh ấy luôn theo sát tiến độ công việc, sẵn sàng góp ý, chỉ bảo và kèm cặp bạn nếu cần thiết. Vậy nên, khi làm việc với anh, ai cũng nói thu được rất nhiều kinh nghiệm quý báu. Nhưng không may là, đôi khi, chính sự “khó tính” của anh ấy khiến một số người không chịu được mà rời đi, để lại những lời nhận xét không hay lắm như “đồ kiêu căng, ngạo mạn”, “đồ chẳng coi ai ra gì”. Trước những lời nhận xét đó, anh ấy chỉ mỉm cười mặc kệ và vẫn giữ nguyên cách làm việc của mình.
Cuộc sống có nhiều lựa chọn. Trước những lời “phê bình” “nhận xét” mang tính tiêu cực một chút, bạn có quyền bỏ đi không lắng nghe hoặc lắng nghe thật kỹ và tiếp thu. Con người ai cũng có lòng tự trọng, và cả lòng tự ái nữa. Chỉ có điều người tự trọng sẽ tiếp thu những lời phê bình để học hỏi, nỗ lực và khẳng định với đối phương rằng mình sẽ không như vậy nữa, còn người tự ái thì sẽ nổi giận, đùng đùng bỏ đi và không thèm lắng nghe. Cũng như trước những thất bại, bạn có thể từ bỏ hoặc cố gắng kiên trì đến cùng, và kết quả tất nhiên sẽ không giống nhau.
Có nhiều người nhầm lẫn giữa tự trọng và tự ái. Với tôi, tự trọng là một đức tính tốt khi ta cố gắng bảo vệ phẩm chất, tư cách và danh dự của mình để tránh khỏi bị kẻ khác khinh thường và nhờ đó mang lại hạnh phúc cho chính mình. Còn tự ái là thói xấu do quá đề cao “cái tôi” của bản thân nên dễ tức giận khi thấy mình bị người khác coi thường và đánh giá thấp, ngay lập tức nảy sinh phản ứng chống lại kẻ đó. Tự ái thường gây ra hậu quả không tốt, làm cho bản thân không thể trưởng thành và có thể nghiêm trọng hơn là dẫn đến phạm tội nếu không tự làm chủ được nó.
Cuộc sống có nhiều lựa chọn. Trước những lời “phê bình” “nhận xét” mang tính tiêu cực một chút, bạn có quyền bỏ đi không lắng nghe hoặc lắng nghe thật kỹ và tiếp thu. Con người ai cũng có lòng tự trọng, và cả lòng tự ái nữa. Chỉ có điều người tự trọng sẽ tiếp thu những lời phê bình để học hỏi, nỗ lực và khẳng định với đối phương rằng mình sẽ không như vậy nữa, còn người tự ái thì sẽ nổi giận, đùng đùng bỏ đi và không thèm lắng nghe. Cũng như trước những thất bại, bạn có thể từ bỏ hoặc cố gắng kiên trì đến cùng, và kết quả tất nhiên sẽ không giống nhau.
Có nhiều người nhầm lẫn giữa tự trọng và tự ái. Với tôi, tự trọng là một đức tính tốt khi ta cố gắng bảo vệ phẩm chất, tư cách và danh dự của mình để tránh khỏi bị kẻ khác khinh thường và nhờ đó mang lại hạnh phúc cho chính mình. Còn tự ái là thói xấu do quá đề cao “cái tôi” của bản thân nên dễ tức giận khi thấy mình bị người khác coi thường và đánh giá thấp, ngay lập tức nảy sinh phản ứng chống lại kẻ đó. Tự ái thường gây ra hậu quả không tốt, làm cho bản thân không thể trưởng thành và có thể nghiêm trọng hơn là dẫn đến phạm tội nếu không tự làm chủ được nó.
Việc dễ tự ái xuất phát một phần từ việc bạn quá coi trọng chính mình hay quá tự cao, nghiễm nhiên đặt “cái tôi” của bản thân lên một mức quá cao. Điều đó khiến bạn ngạo mạn, không biết tiếp thu ý kiến của người khác, sai không biết sửa và có thái độ chống đối khi bị phê bình. Nó sẽ làm cho bạn ỳ trệ, mãi dậm chân tại chỗ trong cái vũng “nông cạn” của chính mình, không thể tiến bộ càng chẳng thể trưởng thành. Quá tự cao sẽ làm bạn dễ dàng nảy sinh tự ái trong bất cứ trường hợp nào, háo thắng và háo chiến. Sự tự cao và dễ tự ái của bạn đâu chỉ khiến bạn không trưởng thành nổi, nó còn khiến bạn mất đi những người mình yêu quý hay thậm chí những người quan trọng với bạn. Việc tự cho mình là nhất hay coi mình là trung tâm sẽ dẫn đến việc bạn coi nhẹ sự quan tâm của người khác với mình, không trân trọng nó, và dễ dàng đánh mất tình cảm yêu quý của mọi người xung quanh.
Ngược lại, sự tự trọng xuất phát từ việc bạn hiểu rõ bản thân mình là ai, vị trí của mình ở đâu. Điều đó giúp cho bạn có một sự “khiêm tốn” đúng mức và sẵn sàng tiếp thu ý kiến của đối phương để cải thiện bản thân, làm cho mình tiến bộ, để nâng cao giá trị của mình, từ đó để người khác kính trọng và tôn trọng bạn hơn. Sự tự trọng cũng giữ bạn lại ở điểm dừng đúng cho mình, giúp bạn lựa chọn đúng đắn khi đứng trước những ngã rẽ, hay nó còn khiến bạn không bị lạc lối khi phải đưa ra những quyết định có liên quan tới đạo đức.
“Núi cao còn có núi cao hơn”, hẳn bạn đã nghe câu nói đó khá nhiều. Đừng tự thỏa mãn chính mình với những hiểu biết của bản thân. Tất cả mới chỉ như “giọt nước” ở trong “đại dương” rộng lớn. Hãy học cách lắng nghe, học cách tiếp thu, và đôi khi, học cách nuốt vào những lời phê bình, những nhận xét nghiêm khắc để lấy đó làm động lực cho chính mình cố gắng hơn và giỏi giang hơn.