Trước khi nổi tiếng cô bé chống biến đổi khí hậu Greta Thunberg có gì đặc biệt?
- Thứ hai - 30/09/2019 11:15
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Chỉ mới hơn một năm trước, tài khoản Instagram của Greta Thunberg trông không có gì khác thường.Một vài bức ảnh ở đó chủ yếu là của thiếu nữ Thụy Điển này chiêm ngưỡng thiên nhiên và dắt chú chó của cô, Roxy, đi dạo vào lúc hoàng hôn, trên tuyết và những cánh đồng bát ngát.
Chỉ trong vòng một năm, Greta Thunberg đi từ một tiến nói cô đơn
thành một tiếng nói toàn cầu cho biến đổi khí hậu. AFP
thành một tiếng nói toàn cầu cho biến đổi khí hậu. AFP
Và ngoài một vài bài đăng đề cập đến thách thức biến đổi khí hậu, không có gì khác cho thấy cô bé này trong vài tháng nữa sẽ trở thành người lãnh đạo một phong trào toàn cầu của những người trẻ tuổi chống lại biến đổi khí hậu.
Nhưng một bài báo Greta viết, đăng trên một tờ báo địa phương đã đưa ra gợi ý về những gì có thể sẽ đến.
'Đấu tranh biến đổi khí hậu với bệnh tự kỷ'
Đó là những ngày đầu Greta xâm nhập vào phương tiện truyền thông xã hội, nơi mà giờ đây cô có hàng triệu người theo dõi từ khắp nơi trên thế giới.
Trên Tweeter, Greta từng tự tả mình là "một người đấu tranh biến đổi khí hậu cực đoan 15 tuổi với bệnh tự kỷ" [cô đã sang tuổi 16] - và hai điều này gắn liền với thế giới của cô.
Lớn lên ở Stockholm, Greta và cô em gái là hai học sinh giỏi với học bạ tốt. Giống như những đứa trẻ Thụy Điển khác, Greta học về biến đổi khí hậu và cảm thấy đặc biệt bị đe dọa bởi Bắc Cực đang tan chảy.
Nhưng khác với các bạn cùng lứa, cô không thể để cho những lo lắng này trôi đi.
"Lần đầu tiên nghe về hiện tượng hâm nóng toàn cầu, tôi nghĩ rằng điều này không thể là sự thật", Greta từng viết.
Nếu có một điều nào đó đang đe dọa "toàn bộ sự tồn tại của chúng ta" Greta nghĩ, "thì chúng ta sẽ không nói về bất cứ điều gì khác".
"Ngay khi bạn bật TV, tất cả mọi chương trình sẽ phải nói về điều đó. Các tờ rơi, đài phát thanh, báo chí cũng vậy. Bạn sẽ không bao giờ đọc hoặc nghe bất cứ điều gì khác ngoài đe dọa này."
Truyền thông xã hội biến Greta thành một tiếng nói có ảnh hưởng về biến đổi khí hậu. AFP
Trầm cảm và thay đổi
Lo lắng này khiến một vài năm trở lại đây, Greta rơi vào trầm cảm và ngừng ăn.
Trong lúc đang bị trầm cảm, Greta từng cự Svante, cha mình chỉ vì ông liếc nhìn một chiếc Range Rover. Greta cũng nài nỉ bố mẹ tắt mọi ngọn đèn ở nhà.
Dần dần khủng hoảng tâm lý của Greta đã đánh thức cả gia đình về sự nghiêm trọng của biến đổi khí hậu.
Mẹ Greta, Malena Ernman, một ca sĩ opera nổi tiếng quyết định không đi máy bay nữa, và quyết định này không hề nhẹ đối với một nghệ sĩ có công việc gần như vĩnh viễn ở nước ngoài - đã tạo nên làn sóng trong nước.
Greta Thunberg trong một cuộc phỏng vấn cùng với mẹ, Malena Ernman, trong
ấn bản ngày 21/4/2018 củ tờ Sevenska Dagbladet. SVENSKA DAGBLADET
ấn bản ngày 21/4/2018 củ tờ Sevenska Dagbladet. SVENSKA DAGBLADET
Gia đình Greta ngừng ăn thịt. Sau đó, họ quyết định nói về cuộc khủng hoảng này trong một cuốn sách.
Vào tháng 4 năm 2018, Greta xuất hiện trước công chúng lần đầu tiên cùng với mẹ trong một câu chuyện đăng trên tờ báo Stockholm Svenska Dagbladet (SvD).
Cô nói với tờ báo: "Chỉ những người đã trải qua khủng hoảng mới có thể thấu hiểu được khủng hoảng khí hậu".
"Tôi không cảm thấy an toàn"
Hai tháng sau, SvD tổ chức một cuộc thi yêu cầu thanh thiếu niên viết bài gửi ý kiến về biến đổi khí hậu và Greta là một trong những người thắng giải.
"Tôi muốn cảm thấy an toàn," cô viết. "Nhưng tôi không cảm thấy an toàn tí nào. Bởi vì làm sao có thể cảm thấy an toàn khi tôi biết rằng chúng ta đang ở trong cuộc khủng hoảng lớn nhất trong lịch sử loài người?
Bài viết của cô được xuất bản cùng với hai bài khác và nó đã trở thành bài viết được chia sẻ nhiều nhất trên mạng trong hai ngày liên tiếp.
Bài viết của Greta là bài được chia sẻ nhiều nhất trên mạng trong hai ngày.
SVENSKA DAGBLADET
Carina Stensson, biên tập viên mục Tranh luận của SvD, nói với BBC rằng, một trong những nhà báo trong hội đồng tuyển chọn đã nhận ra tài của Greta từ bài viết trước nhưng "không ai có thể đoán được" Greta sẽ trở nên nổi tiếng như thế nào.
"Chúng tôi không thể ngờ. Chúng tôi chỉ nghĩ rằng bài viết của cô ấy thực sự hay. Cô ấy giỏi viết lách và cô ấy giỏi hùng biện. Chúng tôi nghĩ rằng có một cái gì đó đặc biệt về cô bé này."
Đi khắp toàn cầu
Nhưng trên phương tiện truyền thông xã hội, Greta nổi lên như một tiếng nói cho những người trẻ tuổi trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu.
Ngày 20 tháng 8 năm 2018, Greta đăng một bức ảnh mình ngồi bên ngoài quốc hội Thụy Điển để phản đối việc chính phủ không có những hành động quyết đoán hơn đối với biến đổi khí hậu.
Cô chú thích: "Trẻ em chúng tôi thường không làm những gì người trưởng thành bảo chúng tôi làm. Mà chúng tôi làm y như quý vị làm. Và vì quý vị không quan tâm về tương lai của tôi. Tôi cũng chẳng thèm quan tâm luôn."
Kế hoạch của Greta là nghỉ học cho đến cuộc bầu cử Thụy Điển vào ngày 9 tháng 9 để đấu tranh cho biến đổi khí hậu nhưng ban đầu không ai trong số bạn bè của cô tham gia.
Mặc dù vậy, một bài viết từ tháng 8 năm 2018 trên SvD tiên đoán rằng "chẳng bao lâu tất cả các cơ quan truyền thông lớn sẽ đưa tin về cô gái 15 tuổi ngồi bên ngoài Tòa nhà Quốc hội để phản đối sự phản bội của người lớn về vấn đề khí hậu".
Nhờ các nhà hoạt động môi trường và một số người có ảnh hưởng trên phương tiện truyền thông xã hội mà lời phản đối của Greta đã vượt ra khỏi biên giới Thụy Điển.
Nhiều nhóm nhỏ trong và ngoài nước dần dà tham gia nỗ lực của cô. Greta mừng những dịp này, vẫn đăng trên mạng xã hội chủ yếu bằng tiếng Thụy Điển.
Nhưng đến tháng 9, câu chuyện của Greta được phổ biến trên toàn cầu, với các cơ quan truyền thông quốc tế như BBC, The Guardian và New York Times đưa tin.
Greta được Tổng thư ký LHQ Antonio Guterres khen ngợi, và được cựu diễn viên và thống đốc bang California, Arnold Schwarzenegger mời đến tham dự cuộc họp khí hậu hàng năm của ông tại Vienna.
"Tôi thích thấy một người trẻ không chỉ phàn nàn mà có một hành động gì đó cụ thể. Cô bé này truyền cảm hứng cho tôi, "Schwarzenegger tweet.
Với tweet này, Greta phúc đáp: "Có thể tin vào tôi. Hẹn gặp lại!''
Chỉ trích
Kể từ đó, Greta chiếm sân khấu tại các sự kiện khí hậu cấp cao quốc tế, như Hội nghị Thay đổi Khí hậu của Liên Hiệp Quốc tại Katowice (Ba Lan) vào tháng 12, và Hội nghị Thượng đỉnh Hành động của Liên Hiệp Quốc tại New York thứ Hai tuần trước, ngày 23/9.
Sự nổi tiếng như cồn của cô gái 16 tuổi đã cho phép Greta huy động những người trẻ tuổi từ khắp nơi trên thế giới xuống đường kêu gọi mọi chính phủ có hành động thích ứng cho hiện tượng hâm nóng hoàn cầu.
Hôm thứ Sáu ngày 20 tháng 9, hàng triệu người, đa số là học sinh, tham gia vào một làn sóng biểu tình toàn cầu kêu gọi hành động để đối phó với biến đổi khí hậu. Đỉnh cao của sự kiện ở New York là bài phát biểu của Greta. Nhưng sự nổi tiếng nhanh chóng của Greta cũng thu hút những lời chỉ trích.
Thủ tướng Úc, Scott Morrison, nói Greta đang bị các nhà hoạt động khí hậu khai thác.
Phản ứng với bài phát biểu của Greta tại Liên Hiệp Quốc, trong đó cô cáo buộc các nhà lãnh đạo thế giới ăn cắp tương lai của giới trẻ, Tổng thống Mỹ Donald Trump, một người hoài nghi về biến đổi khí hậu, tweet: "Cô ấy có vẻ như một cô gái trẻ rất hạnh phúc mong chờ một tương lai tươi sáng và tuyệt vời, nhìn thật tuyệt vời".
Giới trẻ khắp thế giới được huy động cùng kêu gọi đấu tranh chống biến đổi khí hậu. AFP
Nhiều người cũng xúc phạm Great, thậm chí còn nói cô tuyên truyền cho Đức Quốc xã.
Một số người đã nhắc đến bệnh tự kỷ của Greta trong nỗ lực xem cam kết của cô với việc hành động để chống biến đổi khí hậu là một nỗi ám ảnh đến từ bệnh.
Hôm thứ Năm, Greta đăng một bài trả lời trên Instagram của mình.
"Thật tình tôi không hiểu tại sao người lớn lại chọn dành thời gian để chế giễu và đe dọa thanh thiếu niên và trẻ em đang thúc đẩy khoa học, trong khi họ có thể dùng thời gian đó để làm điều gì tốt."
"Tôi đoán họ chỉ đơn giản là cảm thấy bị đe dọa bởi chúng tôi."
Stensson, biên tập viên mục Tranh luận của SvD nói truyền thông Thụy Điển cũng thường bị chỉ trích vì đã cung cấp một diễn đàn cho Greta Thunberg.
Nhưng Stensson nói rằng các nhà báo địa phương rất cẩn thận trong việc không thể hiện quá mức một người trẻ như vậy.
Cùng lúc đó, Stensson cũng không tin rằng Greta được cha mẹ hoặc bất kỳ ai khác chống đỡ. Malena và Svante luôn khẳng định rằng cuộc biểu tình bên ngoài quốc hội Thụy Điển, chẳng hạn, là sáng kiến của chính Greta.
Thêm vào đó, Stensson nói rằng thông điệp của Greta rất khó phản bác: "Thông điệp của Greta rất cơ bản, rất rõ ràng, đó là về trách nhiệm với những thế hệ mai hậu."
"Không có chương trình nghị sự chính trị ẩn nào ngoài điều đó."