Châu Âu và thách đố giữ gìn nhân tính

Đức Giáo hoàng Lêô XIV và chuyến viếng thăm Pháp trong bốn ngày

Đức Giáo hoàng đã viết trong Magnifica humanitas, thông điệp đầu tiên của ngài, một văn kiện vẫn đang được thảo luận và bình luận trên bình diện quốc tế rằng: con người có “bổn phận cấp bách” phải giữ gìn nhân tính. Trước một nền công nghệ có nguy cơ biến thành chủ nghĩa kỹ trị; trước những cuộc tấn công vào sự sống và phẩm giá con người; trước sự vô nhân đạo của chiến tranh và nỗ lực khiến người ta xem chiến tranh là điều “bình thường”, “không thể tránh khỏi”, nhằm biện minh cho việc phung phí những khoản tiền khổng lồ vào cuộc chạy đua tái vũ trang điên cuồng, lời mời gọi của Đức Giáo hoàng Lêô XIV thực sự không thể trì hoãn.

Đấng kế vị thánh Phêrô tay không, người rao giảng Đức Kitô và nền hòa bình “không vũ trang và có sức giải trừ vũ khí” của Người, không được thúc đẩy bởi logic của sức mạnh vốn dường như đang thắng thế ngày nay. Mối quan tâm duy nhất của ngài là làm vang lên tiếng nói của người nghèo, người đau khổ, những ai khao khát công lý, những người mong phẩm giá sự sống được nhìn nhận và những người kiến tạo hòa bình.

Lời mời gọi giữ gìn nhân tính cũng đặc biệt có ý nghĩa đối với nước Pháp, quốc gia từng được gọi là “trưởng nữ của Giáo hội”, nơi trở thành quê hương của phong trào Khai sáng và bản Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền. Tại đất nước này, cội rễ Kitô giáo được chứng thực qua vẻ huy hoàng của nghệ thuật và những ngôi nhà thờ chính tòa được xây dựng suốt nhiều thế kỷ. Những cội rễ ấy vẫn sống động nơi một cộng đoàn Công giáo đầy sức sống.

Vì thế, Giám mục Roma lên đường thực hiện chuyến tông du quốc tế thứ năm, đến Paris, Lộ Đức và Metz, giữa lòng châu Âu lâu đời. Đây trước hết là một cuộc hành hương mục vụ, nhằm củng cố đức tin cho các cộng đoàn tại Pháp, đồng thời gửi đi sứ điệp hòa bình và hiệp nhất. Sứ điệp ấy vượt ra ngoài cộng đoàn Kitô hữu và những người có đức tin để ngỏ lời với mọi người, khởi đi từ việc nhìn nhận những gì liên kết con người với nhau.

Đức Giáo hoàng Lêô XIV không đến Kinh đô Ánh sáng để lên án ai, cũng không đến để can dự một cách áp đặt vào cuộc tranh luận chính trị tại Pháp, vốn phân cực như tại nhiều quốc gia châu Âu khác. Ngài đến với tư cách một mục tử, để gặp gỡ một dân tộc, lịch sử và nền văn hóa của họ. Ngài đến để khích lệ những người không đầu hàng trước sự vô nhân đạo. Ngài chỉ mang theo Lời Tin Mừng.

Nhưng Lời Tin Mừng ấy không lơ lửng giữa không trung, bị giới hạn trong những ý tưởng hay những thông điệp đã quá quen tai. Lời đi vào thực tại sống động của lịch sử, đối diện với những vết thương của thời đại và đem lại ánh sáng chân lý để xua tan màn sương dối trá. Lời mời gọi mỗi người để cho nỗi đau của những người chết dưới bom đạn chạm đến lòng mình. Những cuộc chiến ấy bị xem là “không thể tránh khỏi”, nhưng lẽ ra đã có thể chấm dứt nếu các sáng kiến ngoại giao và nỗ lực đàm phán nghiêm túc được đặt lên trên những lợi ích không thể công khai của các nhà buôn vũ khí lớn. Lời mời gọi chăm sóc những người bệnh nặng, những người cần được yêu thương và đồng hành, thay vì bị bỏ mặc một mình trong nỗi tuyệt vọng muốn kết thúc cuộc đời. Lời cũng đặt mỗi người trước trách nhiệm không ngoảnh mặt làm ngơ trước những người đặt chân đến châu Âu sau khi vượt Địa Trung Hải để tìm kiếm một tương lai.

Từ nước Pháp, vùng đất tự hào về cội rễ lâu đời, lịch sử và vai trò của mình trên thế giới, Đức Thánh Cha Lêô XIV sẽ ngỏ lời với toàn thể châu Âu. Châu lục này đang có nguy cơ đánh mất căn tính khi trượt vào vực sâu của các ý thức hệ hiếu chiến và kỹ trị. Châu Âu được mời gọi khám phá lại những nền tảng sâu xa của sự hiệp nhất, nhận ra tính cấp bách của hòa bình và bảo vệ “magnifica”.

Andrea Tornielli - https://www.vaticannews.va/vi/vatican-city/news/2026-09/dtc-leo-xiv-vieng-tham-phap-tornielli-chau-au-thach-do-nhan-tinh.html