Khủng hoảng giáo dục ngày hôm nay

1

Trưa ngày 19 tháng 10, nắng thu trên vùng đất Nội Bài mảnh rảnh và hanh hao như những sợi tơ tằm bị bỏ quên trên mái ngói trường THPT Mạc Đĩnh Chi. Trong căn phòng học lớp 12, giữa tiết trả bài môn Toán – nơi những con số khô khốc đáng lẽ phải làm nhiệm vụ khai mở trí tuệ – một thảm cảnh đã nổ ra, găm một vết sẹo chói mắt vào tâm khảm của những người còn tin vào hai chữ "đạo thầy".

Chỉ vì những lời nhắc nhở và trách phạt chuyên môn của người cô giáo chủ nhiệm, nam sinh L.V.H (17 tuổi) đã không kìm giữ được cơn cuồng nộ đen tối trong mình. Giữa chốn đông đúc, trước ánh mắt bàng hoàng của hàng chục bạn học, em đã vung tay giáng những cú đấm khốc liệt trực diện vào mặt cô giáo. Thân thể mảnh mai của cô giáo loạng choạng, ngã gục ngay bên bục giảng. Máu tươi từ vết thương chảy ra, ướt đẫm cánh mũi phải bị gãy gập, nhuộm đỏ một khoảng xi măng u uất. Viên phấn trắng trên tay cô văng ra, vỡ vụn thành những hạt bụi mịn trộn lẫn vào vệt máu.

Những tiếng hô hoán thất thanh vang lên. Một vài học sinh trong lớp bừng tỉnh khỏi sự bàng hoàng, vội vã lao lên ôm ghì lấy nam sinh đang cuồng sát để can ngăn, trong khi những em khác chạy lại đỡ cô giáo dậy, đưa đi cấp cứu. Video ghi lại khoảnh khắc ấy rò rỉ ra ngoài, chỉ vài chục giây ngắn ngủi nhưng lập tức làm chấn động dư luận. Đến đêm 20 tháng 10, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố Hà Nội ra lệnh bắt giữ khẩn cấp nam sinh 17 tuổi. Ngày 21 tháng 10, quyết định khởi tố bị can, bắt tạm giam L.V.H. về tội "Cố ý gây thương tích" chính thức được ban hành.

Cú đấm ấy không chỉ làm gãy xương cánh mũi của một người cô, mà còn đập tan tành sự tôn nghiêm mỏng mong còn sót lại của bục giảng. Người ta không khỏi xót xa khi thấy một học sinh chuẩn bị bước sang tuổi trưởng thành, ngồi trên ghế nhà trường 12 năm ròng, lại đáp trả sự dạy dỗ bằng cú đấm mang tính triệt hạ đối với người thầy đang truyền thụ tri thức cho mình.

2

Sự việc tại trường Mạc Đĩnh Chi không phải là một vệt đen ngẫu nhiên rơi xuống tấm vải trắng. Nó là giọt nước tràn ly của một con đê đã nứt nẻ từ lâu trong nền giáo dục đương đại.

Dấu vết của vụ việc ở Nội Bài gợi nhớ đến những bóng ma quá khứ vẫn luôn chập chờn trong ký ức học đường Việt Nam. Người ta từng rúng động trước câu chuyện ở miền Trung, khi một thầy giáo chỉ vì tịch thu bộ bài tây học sinh lén lút chơi trong giờ học mà bị đâm gục ngay tại bục giảng. Người ta từng cay đắng nhìn cô giáo ở Bến Tre bị học sinh lăng mạ, dồn ép vào góc tường cho đến gục ngã vì uất hận. Người ta cũng chưa quên cảnh phụ huynh dắt theo giang hồ xông thẳng vào trường bắt thầy giáo quỳ xuống xin lỗi chỉ vì nhỡ gõ chiếc thước kẻ vào tay một đứa trẻ ngỗ ngược.

Những vết thương ấy không chỉ được khâu bằng chỉ y tế; chúng bị khâu bằng sự tủi hổ, cô độc và cay đắng của một nghề từng được tôn vinh là cao quý nhất.

Thời đại hôm nay tôn thờ sự tự do, nhưng đôi khi là một thứ tự do mất gốc. Người ta nói nhiều về "quyền trẻ em", về "tâm lý học đường", về "giáo dục không bạo lực". Những khái niệm ấy đẹp đẽ như những bông hoa giấy gài trên ngực áo. Nhưng xã hội lại vô tình quên mất rằng, một cây non muốn mọc thẳng thì phải có cọc rào; một dòng sông muốn chảy ra biển lớn mà không tràn bờ gây lũ lụt thì phải có những con đê kiên cố. Khi người ta tước bỏ chiếc thước kẻ trong tay người thầy, tước bỏ quyền được nghiêm khắc và uốn nắn, thì vô tình người ta đã đẩy người thầy xuống vị thế của một kẻ làm thuê nhút nhát, luôn phập phồng sợ hãi trước sự trừng phạt của dư luận và bạo lực của học trò.

Có ý kiến thản nhiên bảo rằng: "Thầy cô thời nay cứ dạy hết giờ rồi về, hơi đâu mà rước họa vào thân!" Lời nói ấy nghe cay độc làm sao. Nếu người thầy chỉ đóng vai một kẻ gõ đầu trẻ mướn, nhìn thấy cái sai của học trò mà ngoảnh mặt đi, nhìn thấy đứa trẻ lao xuống vực sâu tâm hồn mà chỉ thản nhiên ghi sổ đầu bài để bảo toàn thân thể, thì đó có còn là giáo dục? Hay đó chỉ là một cuộc mua bán dịch vụ đội lốt mái trường?

Khi người thầy chọn cách "nhắm mắt xua tay" để tự vệ, khi người thầy phải run sợ trước sự hung hãn của học sinh và sự hãnh tiến thô bạo của phụ huynh, thì cái giá phải trả không phải là vài danh hiệu thi đua. Cái giá phải trả chính là tương lai của cả một thế hệ. Nhìn một người thầy phải "quỳ" xuống để xin lỗi phụ huynh, quỳ xuống để yên ổn gieo chữ, người ta không khỏi rùng mình tự hỏi: Một người thầy phải quỳ gối, làm sao có thể dạy ra những thế hệ học trò biết đứng thẳng làm người?

3

Nhìn lại quá khứ, khi những ngôi trường làng còn lợp mái rạ nghèo xơ xác, chiếc thước kẻ gỗ của người thầy lại mang một sức nặng triết lý hoàn toàn khác.

Ngày xưa, khi đứa trẻ lười học hay ngỗ nghịch, người thầy giáo già sẽ bắt trò xòe lòng bàn tay ra. Chiếc thước kẻ hạ xuống: "Chát! Chát!". Đau lắm! Lòng bàn tay đỏ ửng những vệt dài. Nhưng sau đòn phạt ấy, không một đứa trẻ nào về nhà mách bố mẹ để kéo người lớn đến đòi "tính sổ" với thầy. Bởi lẽ, những người cha người mẹ quê nghèo, chân tay dính bùn đất, luôn cúi đầu thưa với thầy: "Nó bướng thì thầy cứ đánh cho nó nên người!"

Buổi chiều, sau khi ăn đòn phạt, trò ngồi dưới gốc cây đầu làng nhìn vệt đỏ trên tay dần chuyển sang hồng tím. Trong cái đau xót ấy, hoàn toàn không có lòng hận thù. Đến tối, người thầy lại mang sang nhà trò một chút mỡ trăn hay củ khoai nướng, lặng lẽ xoa lên bàn tay còn sưng tấy, thở dài bảo: "Thầy đánh con, tay thầy cũng đau. Nhưng nếu hôm nay thầy không đánh con, mai này đời sẽ đập con bằng những đòn đau hơn gấp vạn lần."

Lời thầy mỏng mảnh như sương thu, nhưng nặng như đá núi.

Sự nghiêm khắc ấy là một phần của văn hóa "Tôn sư trọng đạo" đã ăn sâu vào huyết quản của các dân tộc Á Đông qua hàng ngàn năm.

Sử sách còn ghi, dưới thời nhà Thanh, triều thần Vương Kiệt được giao làm Thượng Thư Phòng Tổng sư phụ, dạy học cho các hoàng tử. Vương Kiệt nổi tiếng nghiêm cẩn, sẵn sàng trừng phạt các hoàng tử nếu họ lười biếng hoặc bất kính với sách thánh hiền. Một lần, thấy các hoàng tử bị phạt quỳ, Vua Càn Long đi qua liền xót con, tức giận nói: "Dạy cũng là Thiên tử, không dạy cũng là Thiên tử, há lại có chuyện thần hạ bắt quân vương quỳ gối sao?"

Vương Kiệt không hề run sợ, thẳng thắn đáp lại một câu chấn động nghìn thu: "Kẻ chịu dạy thì thành bậc vua hiền như Nghiêu, Thuấn; kẻ không chịu dạy thì thành kẻ bạo chúa như Kiệt, Trụ. Đạo làm thầy chính là như vậy!"

Càn Long nghe xong, lặng người đi vì thấu hiểu. Nhà vua biết rằng, dù mang dòng máu hoàng gia, nếu không qua sự rèn dũa nghiêm cẩn và biết sợ hãi trước đạo đức, thì hoàng tử cũng có thể trở thành thứ phế thải nguy hại. Nhà vua lập tức lệnh cho các con tiếp tục quỳ xuống bái tạ người thầy.

Nhìn lại lịch sử phương Đông, nước Nam ta chưa bao giờ thua kém trong việc gìn giữ sự tôn nghiêm của nghề giáo. Suốt mấy ngàn năm văn hiến, đạo "Trọng thầy mới được làm thầy" đã đơm hoa kết trái trên từng nếp nhà, góc ruộng.

Hãy nhìn về Vạn thế sư biểu Chu Văn An. Khi ông mở trường Huỳnh Quốc ở làng Huỳnh Cung, học trò từ khắp nơi đổ về, trong đó có cả Thái tử. Thế nhưng, dù là bậc vương công quý tộc, khi bước qua ngưỡng cửa nhà thầy, tất cả đều phải dỡ nón, cúi đầu, chắp tay tuân theo quy củ. Những người con trai của vua, khi làm sai, vẫn bị thầy Chu thẳng thắn gạt ra ngoài hiên, bắt đứng tạ tội cả buổi sáng. Vua Trần Minh Tông biết chuyện không những không trách mà còn thêm phần kính cẩn.

Hay như hình ảnh cụ Đồ Chiểu nơi miền Tây Nam Bộ, dù đôi mắt mù loà, gậy trúc thong dong, nhưng mỗi lời cụ thốt ra là một đòn roi tinh thần uốn nắn tâm tính sĩ tử. Dân ta xưa có câu: "Một ngày làm thầy, cả đời làm cha", hay "Muốn sang thì bắc cầu Kiều / Muốn con hay chữ thì yêu lấy thầy". Cây roi mây treo trên vách nhà thầy đồ xưa không phải là biểu tượng của sự tàn bạo, mà là hiện thân của lòng thương yêu có kỷ cương, là chiếc ranh giới giữ cho rồng không biến thành rắn, giữ cho mầm non không bị uốn cong bởi sự ngông cuồng vô lối.

Sự tôn nghiêm ấy không phải dành riêng cho cá nhân người thầy, mà là dành cho Đạo – cái Đạo phân biệt giữa con người có văn minh và sự man dại. Một quốc gia muốn hưng thịnh thì phải "Quý thầy mà trọng thợ”. Khi người thầy được tôn trọng, tri thức mới có uy quyền, và đạo đức mới có chỗ nương tựa.

4

Quay trở lại với thực tại chát đắng. Xã hội hiện đại đang vô tình biến môi trường sư phạm thành một cái chợ dịch vụ, nơi mọi thứ đều được quy đổi thành chỉ tiêu, tiền bạc và các bản hợp đồng vô cảm.

Người ta bắt đầu gọi trường học là "cơ sở cung cấp dịch vụ giáo dục", coi phụ huynh là "khách hàng" và tôn học sinh lên thành "thượng đế". Cái từ "thượng đế" mới mỉa mai làm sao khi đặt vào môi trường sư phạm! Nếu học sinh là thượng đế, thì người thầy là gì? Là kẻ hầu người hạ? Là gã bồi bàn phục vụ tri thức, phải luôn mỉm cười cúi đầu dù khách hàng có sẵn sàng vung tay đánh gãy mũi mình ngay trên bục giảng?

Khi giáo dục bị thương mại hóa, tình nghĩa thầy trò thiêng liêng bị vỡ vụn. Phụ huynh trả tiền và đòi hỏi con cái họ phải được đối xử như những hoàng tử, công chúa trong lồng kính. Họ không chấp nhận một lời phê bình khắt khe, không chấp nhận một hình phạt nhỏ, và sẵn sàng đổ mọi lỗi lầm lên đầu nhà trường khi con mình vấp ngã.

Họ quên rằng, hòn ngọc nếu không qua đục đẽo thì mãi chỉ là hòn đá thô; thanh kiếm nếu không qua lửa đỏ và đe búa thì chỉ là mảnh sắt gỉ. Khi những đứa trẻ được bọc trong lớp đệm cao su của sự nuông chiều quá mức, chúng sẽ trở thành những sinh vật mỏng manh như thủy tinh nhưng lại mang trái tim thô bạo của kẻ thống trị. Chúng không biết sợ ai, không biết kính trọng ai, và quan trọng nhất: chúng không biết đến giới hạn của bản thân.

Sự cố ở trường THPT Mạc Đĩnh Chi là hồi chuông báo động cho một hệ thống đang bị tổn thương sâu sắc. Người thầy hôm nay phải bước lên bục giảng với tâm lý của kẻ đi trên băng mỏng:

• Phê bình một lỗi sai của học sinh? Hãy cẩn thận, phụ huynh có thể khiếu nại vì "gây tổn thương tâm lý"!

• Thu giữ chiếc điện thoại khi học sinh dùng trong giờ học? Hãy cẩn thận với cáo buộc "xâm phạm tài sản cá nhân"!

• Yêu cầu học sinh vi phạm chép phạt hay trực nhật? Bạn có thể bị dán nhãn "bóc lột sức lao động"!

Những chiếc lồng kính quy định cùng sự soi mòi của dư luận đã khiến nhiều giáo viên co mình lại. Họ bước vào lớp, đọc hết bài giảng, điểm danh rồi vội vã rời đi. Họ không dám thương, vì thương thì phải nghiêm, mà nghiêm thì có thể phải đổi bằng thương tích, bằng sự kỷ luật hay tấm vé rời khỏi ngành. Một nền giáo dục mà ở đó người thầy chỉ tìm cách "bình an vô sự" qua ngày là một nền giáo dục đang đánh mất đi linh hồn của chính nó.

5

Sự việc tại trường THPT Mạc Đĩnh Chi rồi sẽ khép lại theo đúng quy trình của pháp luật. Nam sinh 17 tuổi L.V.H. sẽ phải đối mặt với bản án hình sự về tội "Cố ý gây thương tích". Cơ quan công an, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội cùng nhà trường đã vào cuộc để xử lý nghiêm minh, ổn định tâm lý cho giáo viên và học sinh.

Nhưng vết thương trên gương mặt và trong tâm hồn của cô giáo trẻ thì cần bao lâu để lành lặn? Cô bước vào ngành sư phạm với những ước mơ về một thế hệ tương lai biết yêu thương và cống hiến. Nhưng cái cô nhận lại ngay trên bục giảng là một cú đấm tàn nhẫn, một cánh mũi gãy gập và máu chảy tràn trên trang giáo án. Sau này, khi vết thương thể xác lành lặn, liệu cô có còn đủ dũng khí để đứng trước học trò mà không dấy lên sự đề phòng hay sợ hãi?

Và xót xa thay cho chính đứa trẻ đã vung cú đấm ấy.

Ở tuổi 17, chuẩn bị ngưỡng cửa trưởng thành, nam sinh ấy đã chọn cách giải quyết mâu thuẫn bằng bạo lực mù quáng. Khoảnh khắc nắm đấm hạ xuống mặt cô giáo, em không chỉ phá hỏng cuộc đời của người thầy, mà còn tự tay đập vỡ tương lai của chính mình. Bản án của pháp luật có thể có thời hạn, nhưng bản án đạo đức và vết nhơ trong hồ sơ nhân thân sẽ theo em suốt cả cuộc đời.

Khi một đứa trẻ 17 tuổi không còn biết run sợ trước người thầy của mình, không còn biết kiềm chế bản năng bạo lực, thì đó là bi kịch lớn nhất của quá trình giáo dục từ gia đình đến nhà trường. Xã hội rồi đây sẽ phải dạy em bài học đó trong một không gian khác – nơi không có bục giảng, không có phấn trắng, mà chỉ có những bức tường đá và sự trừng phạt lạnh lùng của pháp luật.

Nơi nào trường học mất đi kỷ cương, nơi đó nhà tù đang mở cửa chờ đợi.

6

Là một bác sĩ, đồng thời cũng là người trực tiếp làm gia sư, đồng hành và uốn nắn những đứa trẻ bị dán nhãn là "cá biệt", "ngỗ nghịch", "bất trị".

Nhiều đêm ngồi đối diện với những đứa trẻ ánh mắt đỏ ngầu, tay chân bồn chồn, dễ bùng nổ cơn tức giận chỉ vì một câu nói ngược tai, tôi không chỉ nhìn chúng dưới góc độ một người thầy dạy chữ, mà còn quan sát chúng bằng đôi mắt của một người bác sĩ lâm sàng. Tôi nhận ra một thực tế xót xa: Khủng hoảng bạo lực học đường, sự bất an của xã hội và sự kiệt sức của ngành giáo dục hôm nay không đơn thuần là câu chuyện của đạo đức hay lý thuyết suông. Nguyên nhân căn cốt nằm ở chỗ: cả Thầy, Trò và Phụ huynh đều đang lâm vào cuộc khủng hoảng sức khỏe toàn diện – Họ hoàn toàn thiếu vắng một "Thân khỏe – Tâm an – Trí sáng".

Chúng ta đang sống trong một thời đại của những cơ thể béo phì nhưng suy dinh dưỡng, những trí óc kích thích liên tục nhưng tâm hồn hoàn toàn kiệt quệ.

Hãy nhìn vào khẩu phần ăn hàng ngày của những đứa trẻ và cả người lớn hiện đại. Đó là một chế độ ăn tràn ngập "calo rác": dư thừa tột cùng khối năng lượng thô (Carbohydrate tinh chế, chất béo chuyển hóa, đạm động vật công nghiệp), nhưng lại thiếu hụt trầm trọng các vi chất sinh học, vitamin, khoáng chất và chất xơ. Ngay cả việc cơ bản nhất là uống đủ và đúng cách nước sạch mỗi ngày, đại đa số chúng ta cũng làm sai.

Một cơ thể nạp đầy đường tinh luyện và hóa chất tổng hợp nhưng thiếu hụt Magie, Canxi, Vitamin D, Vitamin nhóm B, Vitamin C, Kẽm, hay Omega 3... sẽ rơi vào trạng thái viêm mãn tính, thần kinh luôn ở trong ngưỡng "chiến đấu hoặc bỏ chạy" (flight or fight). Sự thiếu hụt vi chất khiến bộ não không thể sản sinh đủ Serotonin (hormone hạnh phúc, xoa dịu) và Dopamine tự nhiên. Đứa trẻ trở nên cáu gắt, hung hăng, mất khả năng kiểm soát hành vi; còn người lớn thì trầm cảm, lo âu, dễ bùng nổ hoặc buông xuôi.

Bên cạnh mâm cơm bệnh tật là một lối sống bị "robot hóa". Chúng ta đang nuôi dưỡng một thế hệ ngạt thở trong bốn bức tường bê tông.

Những đứa trẻ và cả người lớn trở thành nô lệ cho ánh sáng xanh từ màn hình điện thoại, máy tính, iPad. Ánh sáng nhân tạo này đập tan nhịp sinh học tự nhiên, ức chế sự tiết Melatonin, cướp đi giấc ngủ sâu. Khi bộ não không được phục hồi, độc tố thần kinh tích tụ, tâm trí con người trở nên mệt mỏi, u uất và vô cảm.

Chúng ta đắm chìm trong thế giới ảo – nơi mọi thứ chuyển động với tốc độ millisecond, nơi cái ác và sự bạo lực được bình thường hóa qua những cú click. Hậu quả là, sự tương tác giữa con người với con người trong đời thực bị đứt gãy. Chúng ta ngắt kết nối với thiên nhiên, không còn biết đến mùi cỏ dại sau mưa, không còn biết ngắm một chồi non hay lắng nghe tiếng gió. Khi tách rời khỏi đất mẹ, con người mất đi khả năng tự chữa lành, trở nên trơ lì cảm xúc và dễ dàng vung đấm vào người đối diện mà không một chút ghê tay.

Từ góc độ y học kết hợp với thực tiễn nhiều năm uốn nắn những tâm hồn lệch lạc, tôi rút ra một kết luận tưởng chừng đơn giản nhưng là chìa khóa vàng cho bài toán giáo dục hiện đại: Muốn triệt tiêu bạo lực, trước hết phải chữa lành cơ thể. Muốn có "Tâm an - Trí sáng", bắt buộc phải có một "Thân khỏe" đúng nghĩa.

Nếu từ học sinh, phụ huynh đến các thầy cô giáo biết quay về với tự nhiên, điều chỉnh lối sống và chủ động bổ sung 7 nhóm vi chất thiết yếu căn bản nhất (bao gồm Canxi, Magie, Vitamin D, Vitamin tổng hợp, Vitamin C, Kẽm và Omega 3), chuyển biến kỳ diệu sẽ xảy ra từ trong từng tế bào. Đã có nhiều đứa trẻ được dán nhãn học dốt và hư hỏng, đến mức nhà trường tìm cách từ chối còn gia đình thì đành buông xuôi, với những đứa trẻ ấy tôi không bắt đầu bằng những bài đạo đức khô khan. Tôi bắt đầu bằng việc thay đổi đĩa ăn của các em, hướng dẫn các em thói quen uống nước, đưa các em ra ngoài vận động dưới ánh nắng mặt trời, gạt bỏ màn hình điện tử và bổ sung đúng - đủ 7 nhóm vi chất bị thiếu hụt.

Kỳ diệu thay, chỉ sau vài tháng, khi thể xác không còn bị bộc phát bởi những cơn đau ẩn tàng hay sự lệch lạc sinh hóa, ánh mắt cuồng nộ của những đứa trẻ ấy dịu lại. Chúng bắt đầu biết lắng nghe, biết suy ngẫm, biết xấu hổ khi làm sai và biết yêu thương người khác. Mỗi ngày trên đường đi làm về, tôi vẫn gặp những em học sinh và sinh viên dừng lại xin chụp kiểu ảnh, rồi cám ơn tôi vì nhờ những bài học bổ sung vi chất mà các em từ cá biệt trở nên ngoan ngoãn và học giỏi, thậm chí giành được những thành tích bất ngờ trong học tập và rèn luyện.

Khi "Thân khỏe", sinh lực dồi dào; khi "Tâm an", sự hung hãn tự đập tan; khi "Trí sáng", con người sẽ nhận diện được đúng - sai, thiện - ác. Bạo lực học đường không thể giải quyết triệt để bằng những bản án hay những lời lên án suông trên mạng xã hội, mà phải được triệt tiêu từ chính mầm mống bất ổn trong máu và tế bào của mỗi con người.

7

Cá nhân tôi chiêm nghiệm thấy rằng, bi kịch lớn nhất của kiếp người không nằm ở gian khổ phong trần, mà là khi đồng loại sống bên nhau lại nhìn nhau bằng ánh mắt lạnh tàn của thú dữ. Bài học lớn nhất của đời người vốn chẳng nằm ở những công thức Toán học khô khốc hay các thiên tiểu thuyết rập khuôn. Bài học lớn nhất ấy là học làm Người – một con người biết ngẩng đầu trước lẽ phải và biết nghiêng mình kính cẩn trước tri thức, cái đẹp cùng sự thật. Chúng ta không thể tiếp tục tưới phân bón lá lên một cái cây cằn cỗi gieo trên mầm đất độc hại rồi hão huyền mong ngày đơm hoa kết trái. Muốn nuôi dưỡng những thế hệ biết đứng thẳng lưng, xã hội trước hết phải trao trả lại vị thế tòng nghiêm cho người thầy, gột rửa trả lại sự thiêng liêng vốn có cho bục giảng.

Hãy ngừng biến nhà trường thành một siêu thị dịch vụ – nơi tiền bạc có thể mua được sự phục tùng và chèn ép đạo đức! Mỗi người cha, người mẹ hãy dũng cảm thức tỉnh: đừng nuông chiều dại khờ để rồi tước đoạt đi khả năng nhận thức đúng sai của con trẻ, cũng đừng biến chúng thành những chiếc máy tiêu thụ công nghệ và đồ ăn nhanh. Hãy cho con một cơ thể lành lặn, một bộ não được nuôi dưỡng bằng vi chất tự nhiên, một tâm hồn được tắm mát bởi tình yêu thương và sự rèn luyện thực tế. Nếu gia đình không dạy trẻ biết tôn sư trọng đạo và biết sợ hãi trước những quy chuẩn tối thiểu, xã hội sẽ thay cha mẹ dạy chúng bằng những bài học tàn nhẫn hơn gấp bội.

Chỉ khi thầy cô bình an bước lên bục giảng với thể xác khỏe mạnh, trí tuệ minh mẫn; chỉ khi học trò đến trường với trái tim được nuôi dưỡng lành mạnh từ trong huyết quản – thì khi ấy, chiếc thước kẻ trên bàn giáo viên mới thôi không vỡ vụn.

Mùa thu rồi sẽ qua, mùa đông lạnh giá sẽ tới, và rồi mùa xuân lại về trên mái trường Mạc Đĩnh Chi cũng như muôn vàn mái trường khác trên khắp dải đất này. Những tà áo trắng sẽ lại tung bay trong gió thu. Nhưng nếu hôm nay xã hội không dũng cảm nhìn thẳng vào vệt máu trên bục giảng để thay đổi, thì những mùa hoa nở sau này sẽ vắng đi sắc thắm của niềm hy vọng. Chúng sẽ chỉ còn mang sắc đỏ đốn đau, tủi hờn và niềm hoài niệm xa xăm về một thời mà hai tiếng "Người Thầy" còn vẹn nguyên sự tôn nghiêm...

BS. TRẦN VĂN PHÚC – KHỦNG HOẢNG GIÁO DỤC NGÀY HÔM NAY